سون اوچ آیدا ۶-جی آذربایجانلی اویرنجی حبس ائدیلیب

 
آزادلیق رادیوسو . آیگون مورادخانلی
ایراندا آذربایجان مدنیتینی تبلیغ ائدن میللی درنک‌لر قوردوغونا و تورکجه درگی بوراخدیغینا گؤره، داها بیر اویرنجی حبس ائدیلیب. بو اصفهان اونیوئرسیتئتی‌نین گمی‌چی‌لیک فاکولته‌سی‌نین طلبه‌سی مجید ماکوی‌دیر. اورمیه شهریندن ژورنالیست ایسماعیل جوادی «آزادلیق» رادیوسونا دئییب کی، ماکوینی اوچ گون اونجه ایرانین امنیت قوه‌لری حبس ائدیب:
«ایندییه قدر اونون طالعی ایله باغلی هئچ بیر بیلگی یوخدور. بیر نئچه آی اؤنجه اونو مای حرکاتینین ایل دؤنومو ایله باغلی، آنا دیلینده تحصیل طلب‌لرینه گؤره حبس ائدیب اطلاعاتا آپارمیشدیلار. ایندی گلن خبره گؤره، اطلاعاتین اورمیه بؤلمه‌سینده ساخلانیر».
ایسماعیل جوادی‌نین سؤزلرینه گؤره، بو، سون اوچ آیدا ایراندا حبس ائدیلن آلتینجی آذربایجان‌لی طلبه‌دیر. ایندییه قدر توتولان طلبه‌لرین هئچ بیری‌نین طالعئی ایله باغلی دقیق بیلگی یوخ‌دور:
«منصور امینیان، سجاد رادمهر، فراز ذهتاب، آیدین خواجه ای، امیر احدی ‌دیر ایسه تبریزده ساخلانیر».
حبس ائدیلن‌دن سونرا اونلارین هئچ بیرینه عائله‌لریله علاقه ساخلاماق ایمکانی وئریلمه‌ییب. طلبه‌لرین وکیلی ده یوخ‌دور.
ایسماعیل جوادی دئییر کی، بئله اتهام‌لارلا حبس ائدیلن‌لره یالنیز محکمه‌ده وکیل‌دن یارارلانماق حقوقو وئریلیر. بو ایسه طلبه‌لرین حقوق و آزادلیق‌لارینین کوبود شکیلده تاپدانماسینا سبب اولور:
«منصور امینیان خوی شهرینده حبسده‌دیر. عائله‌سی بؤیوک تعضییق‌لر آلتیندا‌دیر. ائشیتدیک‌لریمیزه گؤره، اؤزونون دورومو دا یاخشی دئییل. اونلارین هامی‌سینین سوچو اونیوئرسیتئت‌لرده میللی درنک‌لر قورماق، آنا دیلینده درگی‌لر حاضیرلاماق‌دیر».

منصور امینیان اونیوئرسیتئتده دوکتورلوق مرحله‌سینی باشا ووروب. اونون یالنیز دوکتورلوق دیپلومو آلماسی اوچون بیر ایمتحانی قالیب کی، حبس ائدیلدیگیندن ایندی بو مومکون دئییل.
سون آیلاردا حبس ائدیلن ابراهیم رشیدی ‌نین ایسه تحصیل آلماق حقوقو بوتونلوکله الین دن آلینیب. بونو ایراندا آذربایجانلی سیاسی محبوسلارین حقوق‌لارینین مدافعه آسسوسیاسینین سوزجوسو واحید قاراباغلی دئییر. اونون سؤزلرینه گؤره، ایراندا تورک طلبه‌لر آراسیندا تانینان شاعر، عینی زاماندا اینسان حاق‌لارینین مدافعه‌چی‌سی ا. رشیدی عالی تحصیلینی باشا ووردوقدان سونرا یوکسک لیسانسا قبول اولماق ایسته‌سه ده، حکومت بونا ایمکان وئرمه‌ییب.
ایرانین تحصیل ناظیرلیگینده رشیدییه بیلدیریب‌لر کی، او، تحصیل حقوقوندان محروم ائدیلیب. واحید قاراباغلی نین سؤزلرینه گؤره، سون بیر نئچه آیدا حبس ائدیلن طلبه‌لرین ده بوتون حاق‌لاری اللرین‌دن آلینیر:
«اونلارین اتهامی آچیقلانماییب، قوهوملارییلا گؤروشمک ایمکان‌لاری یوخدور، وکیل توتما حاقی وئریلمه‌ییب، عائله‌لرینی بیله‌رک‌دن نیگاران ساخلاییرلار. عائله‌لر بو ایشین آرخاسینجا گئدنده ایسه اونلاری تهدید ائدیرلر. بو یاخین‌لاردا سجاد رادمهرین آناسینا اطلاعات-دان تئلئفون آچیب خبردارلیق ائدیب‌لر کی، اگر اوغلو ایله باغلی خبرلری مئدیایا چیخارسا، اوغلو داها چوخ ایشگنجه‌لرله اوزلشه‌جک».
واحید قاراباغلی دئییر کی، ایندی ایران آذربایجانیندا بوتون اونیوئرسیتئت‌لره اطلاعات-این نظارتی گوجلندیریلیب:
«تورک دیلینده تحصیل حقوقونو طلب ائدن، بو مقصدله ورقه‌لر یایان، درگی‌لر چاپ ائدن بوتون طلبه‌لر خصوصی خیدمت اورگانینین بؤلمه‌لرینه آپاریلیر».
حقوق مدافعه‌چی‌لری باش وئرنلری اینسان حقوق و آزادلیق‌لارینین کوبود شکیلده پوزولماسی کیمی دیرلندیریرلر.
 

قایناق : http://www.azadliq.org/content/Article/1196112.html
 

azadliq radio

Son üç ayda 6-cı azərbaycanlı tələbə həbs edilib

Urmiya universitetinin tələbələrinin etiraz aksiyalarından biri. May 2006-cı il. Qızın əlində tutduğu şüarda yazılıb: Qızıldan olsa qəfəsim, azadlığa var həvəsim

İranda Azərbaycan mədəniyyətini təbliğ edən milli dərnəklər qurduğuna və türkcə dərgi buraxdığına görə, daha bir tələbə həbs edilib. Bu İsfahan Universitetinin gəmiçilik fakultəsinin tələbəsi Məcid Makuidir. Urmiyə şəhərindən jurnalist İsmayıl Cavadi «Azadlıq» radiosuna deyib ki, Makuini üç gün əvvəl İranın əmniyyət qüvvələri həbs edib:

«İndiyə qədər onun taleyi lə bağlı heç bir bilgi yoxdur. Bir neçə ay öncə onu may hərəkatının ildönümü ilə bağlı, ana dilində təhsil tələblərinə görə həbs edib ETTELAAT-a aparmışdılar. İndi gələn xəbərə görə, ETTELAAT-ın Urmiya bölməsində saxlanır».

İsmayıl Cavadinin sözlərinə görə, bu, son üç ayda İranda həbs edilən altıncı azərbaycanlı tələbədir. İndiyə qədər tutulan tələbələrin heç birinin taleyi ilə bağlı dəqiq bilgi yoxdur:

«Mənsur Əminiyan, Səccad Radmehr, Fəraz Zehtab, Aydın Xaceyi, Əmir Əhdidir isə Təbrizdə saxlanır».

Həbs ediləndən sonra onların heç birinə ailələrilə əlaqə saxlamaq imkanı verilməyib. Tələbələrin vəkili də yoxdur.

İsmayıl Cavadi deyir ki, belə ittihamlarla həbs edilənlərə yalnız məhkəmədə vəkildən yararlanmaq hüququ verilir. Bu isə tələbələrin hüquq və azadlıqlarının kobud şəkildə tapdanmasına səbəb olur:

«Mənsur Əminiyan Xoy şəhərində həbsdədir. Ailəsi böyük təzyiqlər altındadır. Eşitdiklərimizə görə, özünün durumu da yaxşı deyil. Onların hamısının suçu universitetlərdə milli dərnəklər qurmaq, ana dilində dərgilər hazırlamaqdır».
Mənsur Əminiyan universitetdə doktorluq mərhələsini başa vurub. Onun yalnız doktorluq diplomu alması üçün bir imtahan qalıb ki, həbs edildiyindən indi bu mümkün deyil.

Son aylarda həbs edilən İbrahim Rəşidinin isə təhsil almaq hüququ bütünlüklə əlindən alınıb. Bunu İran Azərbaycanlılarının Siyasi Hüquqlarının Müdafiəsi Assosiasiyasının sözçüsü Vahid Qarabağlı deyir. Onun sözlərinə görə, İranda türk tələbələr arasında tanınan şair, eyni zamanda insan haqlarının müdafiəçisi İ.Rəşidi ali təhsilini başa vurduqdan sonra doktoranturaya qəbul olmaq istəsə də, hökumət buna imkan verməyib.

İranın Təhsil Nazirliyində Rəşidiyə bildiriblər ki, o, təhsil hüququndan məhrum edilib. Vahid Qarabağlının sözlərinə görə, son bir neçə ayda həbs edilən tələbələrin də bütün haqları əllərindən alınır:

«Onların ittihamı açıqlanmayıb, qohumlarıyla görüşmək imkanları yoxdur, vəkil tutma haqqı verilməyib, ailələrini bilərəkdən nigaran saxlayırlar. Ailələr bu işin arxasınca gedəndə isə onları təhdid edirlər. Bu yaxınlarda Səccad Rabmehrin anasına ETTELAAT-dan telefon açıb xəbərdarlıq ediblər ki, əgər oğlu ilə bağlı xəbərləri mediaya çıxarsa, oğlu daha çox işgəncələrlə üzləşəcək».

Vahid Qarabağlı deyir ki, indi İran Azərbaycanında bütün universitetlərə ETTELAAT-ın nəzarəti gücləndirilib:

«Türk dilində təhsil hüququnu tələb edən, bu məqsədlə vərəqələr yayan, dərgilər çap edən bütün tələbələr xüsusi xidmət orqanının bölmələrinə aparılır».

Hüquq müdafiəçiləri baş verənləri insan hüquq və azadlıqlarının kobud şəkildə pozulması kimi dəyərləndirirlər.